کمپرسور MK190 سامسونگ و بهترین جایگزین های آن در بازار ایران

کمپرسور MK190G-L2U سامسونگ در تعدادی از یخچال ها و ساید بای سایدهای قدیمی این برند استفاده شده است. این کمپرسور با مبرد R134a کار می کند و با توجه به اینکه این کمپرسور کارایی بسیار خوبی داشته و معمولا بعد از گذشت 10 الی 15 سال کارکرد به مشکل میخورد هنگام خرابی مشتریان تمایل زیادی به پیدا کردن همین کمپرسور برای جایگزینی دارند اما به دلیل اینکه سالهاست که این مدل کمپرسور دیگر تولید نمیشود باید هنگام خرابی به سراغ یک موتور جایگزین رفت.

اما انتخاب جایگزین MK190 فقط با عباراتی مانند «یک سوم اسب» یا «مخصوص ساید» منطقی نیست. دو کمپرسور که در بازار با توان اسمی مشابه فروخته می شوند ممکن است از نظر ظرفیت واقعی، راندمان، جنس سیم پیچ، صدای کارکرد، نوع استارت، حجم پوسته، خنک کاری و کیفیت ساخت اختلاف قابل توجهی داشته باشند.

برای همین، قبل از انتخاب موتور باید ابتدا مشخصات MK190 را شناخت و بعد گزینه هایی مانند High-Tech، Donper، GITECH، Secop، Embraco، Samsung MSA، Rime و SubCool را بر اساس مدل واقعی و شرایط دستگاه مقایسه کرد.

خرابی کمپرسور همیشه به معنی ایراد مستقل خود موتور نیست و گاهی مشکلاتی مثل ضعف فن کندانسور، گرفتگی مدار، نشتی مبرد یا اختلال در مسیر گردش هوا فشار بیشتری به کمپرسور وارد می کنند. به همین دلیل هنگام تعمیر یخچال سامسونگ بهتر است قبل از تعویض موتور، وضعیت کامل سیکل تبرید بررسی شود تا علت اصلی خرابی مشخص باشد.

مشخصات فنی کمپرسور Samsung MK190G-L2U

یکی از اشتباهات رایج درباره MK190 این است که عدد 225 روی مشخصات آن به عنوان ظرفیت 225 وات در نظر گرفته شود. در اطلاعات فنی MK190H-L2U، ظرفیت 225 کیلوکالری بر ساعت ذکر شده که تقریبا معادل 262 وات است.

این مشخصات یک نکته مهم را روشن می کنند: جایگزین مناسب باید فقط از نظر قدرت اسمی نزدیک نباشد. مبرد، محدوده کاری، ظرفیت برودتی، نوع موتور، مصرف برق و شرایط خنک کاری نیز باید با سیستم اصلی هماهنگ باشند.

به همین دلیل استفاده از یک کمپرسور 300 یا 320 وات صرفا به این دلیل که «قوی تر» است، الزاماً نتیجه بهتری نمی دهد. افزایش بی دلیل ظرفیت می تواند شرایط دبی و فشار مبرد را نسبت به طراحی کندانسور، اواپراتور و لوله مویی تغییر دهد.

مقایسه سریع جایگزین های MK190 در بازار ایران

اگر بخواهیم قبل از ورود به جزئیات یک تصویر کلی داشته باشیم، تجربه کار با نمونه های متداول بازار را می توان به شکل زیر خلاصه کرد:

سطح قیمت ها نسبی است و با توجه به مدل، اصالت کالا، واردکننده و شرایط بازار می تواند تغییر کند.

این جدول درباره نمونه ها و مدل هایی است که در بازار ایران برای این کاربرد استفاده می شوند و نباید ویژگی یک مدل خاص را به تمام محصولات یک کارخانه تعمیم داد.

جنس سیم پیچ چقدر اهمیت دارد؟

در انتخاب کمپرسور جایگزین معمولا بحث مس یا آلومینیوم بودن سیم پیچ خیلی زود مطرح می شود. مس رسانایی الکتریکی بالاتری دارد و در یک طراحی مناسب می تواند تلفات الکتریکی و تولید حرارت را کاهش دهد، اما نمی توان نتیجه گرفت که هر موتور مسی از هر موتور آلومینیومی بهتر است.

کیفیت سیم، سطح مقطع، تعداد دور، طراحی استاتور، کلاس عایقی، کیفیت لاک، اتصالات و سیستم خنک کاری همگی روی عملکرد و دوام موتور تأثیر دارند.

با این حال، وقتی چند کمپرسور اقتصادی با سطح طراحی نزدیک مقایسه می شوند، جنس و کیفیت سیم پیچ می تواند یکی از معیارهای مهم تصمیم گیری باشد.

Samsung MSA؛ نزدیک به MK190 اما نه لزوما بهترین جایگزین

MSA190H-L2H یکی از موتورهایی است که پس از کمیاب شدن MK190 به عنوان جایگزین آن مورد استفاده قرار گرفته است.

مشخصات مورد اشاره برای این مدل شامل ظرفیت حدود 281 وات، توان ورودی حدود 200 وات، COP نزدیک 1.41 و موتور RSCR است.

در مقایسه:

• MK190: ظرفیت حدود 262 وات، توان ورودی 168 وات، COP حدود 1.56
• MSA190: ظرفیت حدود 281 وات، توان ورودی 200 وات، COP حدود 1.41

بنابراین MSA190 تقریبا 7 درصد ظرفیت بیشتری دارد، اما برای تولید همان میزان سرمایش راندمان پایین تری نسبت به MK190 نشان می دهد.

در نمونه های رایج بازار ایران، MSA190 معمولا با سیم پیچ آلومینیومی شناخته می شود و کیفیت ساخت نمونه های موجود را نمی توان صرفا به دلیل درج نام Samsung بالاتر از تمام جایگزین ها دانست.

این موضوع مربوط به تجربه بازار است و نباید به عنوان مشخصه رسمی همه تولیدات این خانواده در نظر گرفته شود.

انتخاب کمپرسور جایگزین فقط یکی از بخش های عیب یابی دستگاه است و نتیجه نهایی به سلامت سایر قطعات و شرایط کارکرد یخچال نیز بستگی دارد. در فرایند تعمیرات سامسونگ بررسی مجموعه ای از قطعات مرتبط با سرمایش، برق رسانی و کنترل دستگاه اهمیت دارد؛ چون تعویض یک قطعه بدون پیدا کردن علت اصلی خرابی می تواند باعث تکرار همان مشکل شود.

Donper؛ کم صدا و مناسب، به شرط سلامت سیکل

یکی از نقاط قوت کمپرسورهای دانپر مورد استفاده در این کاربرد، سیم پیچ مسی و صدای کارکرد پایین است. در یک سیکل سالم، مدل مناسب Donper می تواند عملکرد نرم و قابل قبولی داشته باشد.

نقطه ای که باید جدی گرفته شود، حساسیت بیشتر برخی مدل های این برند به گرفتگی و شرایط نامناسب مدار است.

اگر لوله مویی نیمه گرفته باشد، فیلتر درایر مشکل داشته باشد یا آلودگی داخل سیکل باقی مانده باشد، کمپرسور جدید با فشار و دمای بالاتر از شرایط عادی کار خواهد کرد. بنابراین قبل از نصب دانپر باید حداقل وضعیت لوله مویی، فیلتر درایر، تمیزی مدار، وکیوم، میزان شارژ و فشار سیستم بررسی شود.

این حساسیت به معنی ضعیف بودن موتور نیست؛ مسئله این است که کمپرسور جدید نباید برای جبران ایرادی که در جای دیگری از سیکل وجود دارد تحت فشار قرار گیرد.

High-Tech؛ یکی از متعادل ترین گزینه ها

هایتک در بازار ایران به عنوان یکی از گزینه های جایگزین برای کمپرسورهای ساید شناخته می شود و بعضی مدل های آن در این کاربرد عملکرد مناسبی داشته اند.

نقاط مثبت نمونه های مناسب آن عبارت اند از:

• سیم پیچ مسی
• صدای کم
• کیفیت ساخت مناسب
• عملکرد نرم
• قیمت پایین تر از برخی برندهای اروپایی
• دسترسی نسبتا مناسب در بازار

اگر مدل انتخاب شده از نظر ظرفیت و شرایط کاری با MK190 هماهنگ باشد، High-Tech را می توان یکی از متعادل ترین گزینه ها از نظر ترکیب صدا، کیفیت و هزینه دانست.

با این حال عبارت «هایتک یک سوم» برای انتخاب کافی نیست. مشخصات همان مدل باید بررسی شود.

GITECH؛ نزدیک به هایتک با مزیت گارانتی

برخی مدل های GITECH موجود در بازار از نظر رفتار کاری به هایتک نزدیک هستند و ویژگی هایی مانند سیم پیچ مسی، صدای پایین و عملکرد نرم را ارائه می کنند.

نکته مثبت دیگر، ارائه گارانتی برای بعضی نمونه های موجود در بازار است.

اگر دو موتور هایتک و جی تک از نظر ظرفیت، مبرد و شرایط کاری واقعا قابل مقایسه باشند، گارانتی معتبر می تواند کفه انتخاب را به سمت GITECH ببرد.

البته گارانتی فقط وقتی ارزش دارد که شرکت یا فروشنده مشخص، شرایط ضمانت شفاف و امکان پیگیری واقعی وجود داشته باشد.

Secop؛ کیفیت ساخت بالا با محدودیت در نصب

Secop از نظر مهندسی و ثبات تولید در سطح بالایی قرار دارد. برای نمونه، NL8.4MF دارای حجم جابه جایی 8.35 سی سی است و سازنده اطلاعات دقیقی درباره مبرد، نوع موتور، محدوده کاری و شرایط خنک کاری آن منتشر کرده است.

مزیت های مهم Secop در این کاربرد بیشتر به کیفیت ساخت، کنترل کیفیت و شفاف بودن مشخصات فنی مربوط می شود.

اما یک محدودیت عملی وجود دارد: جای پایه های بعضی مدل های سکاپ با محل نصب کمپرسور اصلی MK190 یکسان نیست. در چنین شرایطی نصب ممکن است نیاز به تغییر پایه داشته باشد.

اگر این تغییر غیراصولی انجام شود، لرزش به شاسی منتقل می شود و حتی یک کمپرسور سالم و باکیفیت می تواند صدای بیشتری تولید کند.

صدای مدل های مورد استفاده Secop نیز در تجربه عملی معمولا در محدوده متوسط قرار می گیرد؛ یعنی لزوما پرصدا نیستند، ولی اگر کمترین صدای ممکن اولویت اول باشد، بعضی مدل های هایتک یا دانپر می توانند آرام تر باشند.

Embraco؛ برند معتبر، اما مدل مهم تر از نام برند است

امبراکو یکی از سازندگان شناخته شده کمپرسور است، اما اعتبار برند به این معنی نیست که هر مدل آن جایگزین مناسبی برای MK190 باشد.

برای مثال FFI8.5HAK در نسخه 220 تا 240 ولت و 50 تا 60 هرتز با مبرد R134a عرضه شده و سازنده برای آن نوع موتور، کاربرد و شرایط خنک کاری را به صورت مشخص اعلام می کند.

بنابراین هنگام انتخاب Embraco باید مدل دقیق بررسی شود، نه اینکه صرفا اعتبار کلی برند معیار تصمیم گیری باشد.

Rime و SubCool؛ گزینه های اقتصادی

رایم و ساب کول بیشتر در گروه گزینه های اقتصادی قرار می گیرند.

در نمونه هایی که در بازار ایران دیده می شود، ثبات کیفیت ساخت آنها معمولا پایین تر از High-Tech، Donper یا Secop ارزیابی می شود. تفاوت می تواند در کیفیت جوش پوسته، لرزش، یکنواختی صدا و کیفیت قطعات داخلی خودش را نشان دهد.

این موضوع به معنی نامناسب بودن تمام نمونه های این دو برند نیست، اما اگر هدف تعمیر یک ساید بای ساید با اولویت دوام باشد و اختلاف قیمت قابل قبول باشد، معمولا گزینه های دیگری در اولویت قرار می گیرند.

صدای کمپرسور جایگزین MK190 به چه عواملی بستگی دارد؟

صدای موتور برای ساید بای ساید اهمیت زیادی دارد؛ چون دستگاه معمولا در آشپزخانه یا فضایی نزدیک به محل زندگی قرار گرفته و صدای مکانیکی یا لرزش دائمی می تواند آزاردهنده باشد.

اما همه صداهایی که بعد از تعویض کمپرسور شنیده می شوند از داخل خود موتور نیستند.

موارد زیر می توانند صدای یک کمپرسور سالم را افزایش دهند:

• شل بودن یا نامناسب بودن پایه های لاستیکی
• تماس لوله مسی با شاسی یا بدنه
• تغییر غیراصولی محل پایه ها
• شارژ بیش از حد یا کمتر از مقدار لازم
• فشار غیرطبیعی سیکل
• گرفتگی لوله مویی یا فیلتر
• ایراد فن کندانسور
• لوله کشی نامناسب بعد از تعویض موتور

بنابراین مقایسه صدای دو برند فقط زمانی معنی دارد که هر دو روی سیکل سالم و با نصب صحیح بررسی شوند.

در تجربه بازار، High-Tech، Donper و GITECH معمولا در گروه کم صدا قرار می گیرند، Secop بیشتر در محدوده متوسط است و برخی مدل های Embraco صدای مکانیکی محسوس تری دارند.

حجم پوسته و انتقال حرارت چه اهمیتی دارند؟

در بحث کمپرسور دو مفهوم گاهی با هم اشتباه گرفته می شوند: حجم جابه جایی یا Displacement و اندازه فیزیکی پوسته.

Displacement نشان می دهد مکانیزم کمپرسور در هر چرخه چه حجمی را جابه جا می کند، در حالی که اندازه Shell فقط به ابعاد فیزیکی بدنه مربوط است. بنابراین بزرگ تر بودن پوسته به تنهایی نشانه قوی تر بودن کمپرسور نیست.

با این حال ابعاد پوسته در انتقال حرارت و جریان هوای اطراف موتور اهمیت دارد.

حرارت کمپرسور از سیم پیچ، اصطکاک مکانیکی، تراکم مبرد و تلفات الکتریکی ایجاد می شود و بخشی از آن از طریق مبرد، روغن و سطح پوسته دفع می شود.

پوسته بزرگ تر می تواند سطح بیشتری برای تبادل حرارت ایجاد کند، اما این مزیت فقط در صورتی مفید است که جریان هوا مناسب باشد.

برای MK190 سیستم Fan Cooled در نظر گرفته شده است. بنابراین هنگام نصب موتور جایگزین باید مشخص شود که اندازه و محل قرارگیری موتور جدید مسیر هوای فن را محدود نمی کند.

کمپرسوری که از نظر ظرفیت مناسب است اما در محفظه دستگاه تهویه کافی ندارد، ممکن است در دمای بالاتری کار کند و عمر آن کاهش پیدا کند.

راندمان انرژی را با COP مقایسه کنید، نه برچسب A و A+

برای مقایسه خود کمپرسورها بهتر است از COP استفاده شود، نه رتبه هایی مانند A یا A+ که مربوط به عملکرد کل دستگاه هستند.

COP از تقسیم ظرفیت برودتی بر توان ورودی به دست می آید.

برای MK190:

262 ÷ 168 ≈ 1.56

برای MSA190:

281 ÷ 200 ≈ 1.41

این مقایسه نشان می دهد MSA190 با وجود ظرفیت بالاتر، برای تولید هر واحد سرمایش برق بیشتری مصرف می کند.

البته مقایسه COP فقط زمانی کاملا معتبر است که شرایط آزمایش دو کمپرسور یکسان یا بسیار نزدیک باشد. دمای تبخیر، دمای کندانس، دمای گاز برگشتی و شیوه خنک کاری می توانند روی اعداد نهایی اثر بگذارند.

کدام جایگزین MK190 برای چه شرایطی مناسب تر است؟

به جای انتخاب یک برند به عنوان «بهترین برای همه»، بهتر است تصمیم بر اساس اولویت تعمیر گرفته شود.

اگر تعادل کیفیت، صدا و قیمت مهم باشد

مدل مناسب High-Tech یکی از گزینه های جدی است. سیم پیچ مسی، صدای پایین و کیفیت ساخت قابل قبول باعث شده این برند در بسیاری از تعمیرها انتخاب متعادلی باشد.

GITECH نیز در همین گروه قرار می گیرد و اگر نمونه موردنظر گارانتی معتبر داشته باشد، این موضوع یک مزیت اضافی است.

اگر صدای کم اولویت اصلی باشد

High-Tech، Donper و GITECH در تجربه عملی معمولا انتخاب های مناسب تری هستند؛ البته به شرط آنکه ظرفیت مدل انتخاب شده با دستگاه مطابقت داشته باشد.

اگر کیفیت ساخت در اولویت باشد

Secop از نظر کیفیت مهندسی انتخاب قدرتمندی است، ولی قبل از خرید باید ابعاد، جای پایه ها و شرایط نصب آن بررسی شود.

اگر سیکل دستگاه مشکوک به گرفتگی است

نباید با انتخاب یک موتور به ظاهر مقاوم، اصل مشکل نادیده گرفته شود. ابتدا گرفتگی یا آلودگی مدار باید رفع شود.

این موضوع برای تمام کمپرسورها اهمیت دارد، اما در مورد برخی Donperها حساسیت آن بیشتر در تجربه تعمیر مشاهده شده است.

اگر بودجه محدود باشد

Rime و SubCool قابل بررسی هستند، ولی باید پذیرفت که سطح و ثبات کیفیت نمونه های اقتصادی ممکن است با برندهای بالاتر یکسان نباشد.

هنگام انتخاب جایگزین MK190 چه مشخصاتی را بررسی کنیم؟

ترتیب منطقی بررسی موتور جدید این است:

1. سازگاری با مبرد R134a
2. مناسب بودن محدوده کاری برای کاربرد دستگاه
3. ظرفیت برودتی نزدیک به MK190
4. سازگاری با برق 220 تا 240 ولت و 50 هرتز
5. نوع موتور و سیستم استارت
6. توان ورودی و COP
7. کیفیت ساخت
8. جنس و کیفیت سیم پیچ
9. صدای کارکرد
10. شیوه خنک کاری
11. ابعاد پوسته
12. محل پایه ها
13. اصالت نمونه موجود در بازار
14. شرایط گارانتی

این ترتیب اهمیت دارد. موتور تمام مس و کم صدایی که ظرفیت یا محدوده کاری نامناسبی داشته باشد، جایگزین خوبی نیست.

قبل از نصب کمپرسور جدید چه چیزهایی باید بررسی شوند؟

سوختن MK190 همیشه به این معنی نیست که خود کمپرسور تنها عامل خرابی بوده است.

پیش از نصب موتور جدید باید وضعیت این بخش ها مشخص شود:

• کندانسور
• فن کندانسور
• فیلتر درایر
• لوله مویی
• نشتی مبرد
• فشار مکش و دهش
• مقدار شارژ مبرد
• وضعیت روغن
• آلودگی یا اسیدی شدن مدار
• احتمال برگشت مایع
• مسیر گردش هوا

اگر موتور قبلی سوخته باشد، بررسی آلودگی و وضعیت داخلی مدار اهمیت بیشتری پیدا می کند. نصب مستقیم کمپرسور جدید روی سیکلی که مشکل اصلی آن هنوز برطرف نشده، می تواند عمر موتور جایگزین را به شدت کاهش دهد.

سوالات متداول درباره کمپرسور MK190 سامسونگ

1. بهترین جایگزین کمپرسور MK190 سامسونگ کدام است؟

یک مدل مشخص را نمی توان برای همه یخچال ها بهترین جایگزین دانست. ابتدا باید ظرفیت برودتی، مبرد R134a، محدوده کاری، نوع استارت و ابعاد کمپرسور بررسی شود. در میان گزینه های رایج بازار، مدل مناسب High-Tech از نظر ترکیب کیفیت ساخت، سیم پیچ مسی و صدای کم انتخاب متعادلی است. GITECH و Donper نیز در صورت تطابق مشخصات فنی گزینه های قابل بررسی هستند.

2. آیا می توان به جای MK190 از کمپرسور قوی تر استفاده کرد؟

صرفا قوی تر بودن کمپرسور مزیت محسوب نمی شود. ظرفیت موتور باید با اواپراتور، کندانسور، لوله مویی و بار برودتی یخچال هماهنگ باشد. نصب کمپرسوری با ظرفیت بیش از حد می تواند شرایط فشار و دبی مبرد را تغییر دهد و لزوما باعث سرمایش بهتر نمی شود.

3. کمپرسور هایتک بهتر است یا دانپر برای جایگزینی MK190؟

هر دو می توانند گزینه مناسبی باشند، اما تفاوت هایی دارند. هایتک در نمونه های مورد استفاده برای این کاربرد معمولا ترکیب مناسبی از کیفیت ساخت، سیم پیچ مسی و صدای پایین ارائه می دهد. دانپر نیز کم صدا و دارای سیم پیچ مسی است، اما سلامت سیکل، نبود گرفتگی و کیفیت وکیوم هنگام نصب آن اهمیت بیشتری دارد.

4. آیا MSA190 سامسونگ جایگزین مستقیم MK190 است؟

MSA190 از نظر ظرفیت به MK190 نزدیک است، اما مشخصات آن کاملا یکسان نیست. ظرفیت MSA190H-L2H حدود 281 وات و COP آن نزدیک 1.41 است، در حالی که MK190 حدود 262 وات ظرفیت و COP تقریبی 1.56 دارد. بنابراین انتخاب MSA190 نباید فقط بر اساس برند سامسونگ یا شباهت نام مدل انجام شود.

5. قبل از نصب کمپرسور جایگزین MK190 چه مواردی باید بررسی شود؟

قبل از نصب موتور جدید باید وضعیت فیلتر درایر، لوله مویی، کندانسور، فن کندانسور، نشتی مبرد، فشار سیستم، مقدار شارژ و آلودگی احتمالی مدار بررسی شود. اگر کمپرسور قبلی سوخته باشد، بررسی وضعیت روغن و آلودگی یا اسیدی شدن سیکل اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تعویض موتور بدون رفع علت اصلی خرابی می تواند به کمپرسور جدید نیز آسیب بزند.